Klaproos


Algemeen

Meestal zijn grootte en bloemkleur geen determinatie kenmerken. Maar in dit geval valt deze kleinere en blekere Klaproos wel op om eens nader te bekijken. Hij komt algemeen voor in heel Nederland dus een betere flora is best handig om te kijken welke het is van de 7 rode Klaprozen. Bleke klaproos bloeit in Mei tot en met Augustus.

Er komen minstens 7 soorten Klaprozen/Papavers (Papaver) in het wild voor in Nederland:

Verklaring Nederlandse naam

Bleke wordt hierboven al genoemd. Vaak is een Klaproos helderrood behalve deze dan.

De plant dankt haar naam aan een oud kinderspelletje. Je kunt een bloemblad tot een bolletje vouwen en vervolgens kapot slaan tegen je voorhoofd of tegen de rug van je hand. De samengedrukte lucht doet het kleine bolletje met een klap openspring. Een oud verhaal bevestigd dit. De botanicus L. Fuchs (1543) schrijft, de naam Klaproos heeft zijn oorsprong te danken aan een kinderspelletje ‘De kinderen hebben het genuechte met dessen bloemen, went sij legghen de bladeren tusschen haer handen oft op haer voorhooft, ende sy doen die clappen oft geluyt geuven, ende daerom so heet dit cruyt Clapper rose.

Namen in andere talen

  • English: Long-headed Poppy
  • Français: Pavot douteux
  • Deutsch: Saat-Mohn
  • Espanõl: Amapola oblonga
  • Italiano: Papavero a clava
  • Svenska: Rågvallmo
  • Norsk: Brakkvalmue
  • Dansk: Gærde-Valmue

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Long-headed Poppy. Dit slaat niet op de bloem maar op de doosvrucht die later ontstaat (het gedeelte waar de zaden inzitten) is Long-headed. Dit betekent "lang-hoofdig. Deze zaaddoos is twee keer zo lang als breed vergeleken bijv. de Grote klaproos (Papaver rhoeas). Het woord Poppy is niet zo makkelijk te verklaren. Er zijn wel 4! mogelijke oplossingen. Allemaal uitgelegd op deze Wikki-pagina.

De Franse naam is Pavot douteux. Pavot is de Franse benaming voor Papaver. Douteux betekent "twijfelachtig. Dit slaat op de kleur. Zoals de Nederlandse al aangeeft is deze Klaproos bleker van kleur dan vele andere soorten 

De Duitse naam is Saat-Mohn. Het woord Saat betekent "zaad" betekent Zaad. Voor dit woord heb ik nog geen verklaring. Het woord Maanzaad komt van de zaden van de papaver in de "bol" die deze naam hebben gekregen. De betekenis van Maan in het woord Maanzaad is vanwege de gelijkenis met deze planeet. Het woord Maan of Meen komt uit het middelnederlands. Ook het Middelengelse kent de vorm Mecop en ook bijv. het Middelnederduits kent de naam Mānkop. Deze en vele andere vormen zie je in diverse talen bij de vele volksnamen terug.

De Spaanse naam is Amapola oblonga. Amapola is de Spaanse benaming voor Papaver. Oblonga betekent langwerpig. Voor de uitleg zie de Engelse naam.

De Italiaanse naam is Papavero a clava. Papavaro betekent natuurlijk "papaver" A clova betekent "met de knots. Zeker weten doe ik het niet maar waarschijnlijk slaat dit ook op de lande zaaddoos.

De Zweedse naam is Rågvallmo. Råg betekent "rogge". Persoonlijk denk ik dat deze plant voor het eerst werd waargenomen in een Roggeakker (in 1753 door Linnaeus) maar dit kan dus overal zijn. Valmo is de Zweedse benaming voor Papaver.

De Noorse naam is Brakkvalmue. Brakk heeft meerdere betekenissen, "brak water (dus half zoet half zout, of onbewerkte grond". Beide namen vind ik persoonlijk moeilijk. Ik heb nergens gelezen dat de plant veel voor komt in brak gebied. En gezien de eerste beschrijving is onbewerkte grond ook vreemd. Wel staat de Klaproos (met name de Grote klaproos (Papaver rhoeas) bekend om het feit dat hij heel veel voorkwam op de slagvelden (lees onbewerkte grond) na de 1e wereldoorlog. Valmue is de Noorse benaming voor Papaver.

De Deense naam is Gærde-Valmue. Gærde betekent "omhijning/schutting" maar ook is het woord afgeleid van het Noorse Gård dat "boerderij" betekent. In Denemarken ligt de naam meer op het gebruik van de plant in "tuinen" e.d. 

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen (pioniervegetatie) op omgewerkte, droge tot vochtige, neutrale tot vrij kalkarme, matig voedselrijke tot zeer voedselrijke grond (zand, leem, zavel, lichte klei, löss, mergel en stenige grond).

Groeiplaats
Akkers (graanakkers en akkerranden), bermen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), industrieterreinen, ruderale plaatsen, puin, zeeduinen (ruderale plaatsen), omgewerkte grond en braakliggende grond.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen, maar zeldzaam in het noordoosten van het land, op de Veluwe en in Flevoland.

Vlaanderen
Vrij algemeen, maar wat minder in de Leemstreek.

Wallonië
Vrij algemeen, vooral in de Ardennen.

Wereld
Oorspronkelijk uit Europa. In het Middellandse Zeegebied en in het grootste deel van Europa. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika en Australië.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke Nederlandse verklaring

Verspreiding

Verspreiding Bleke klaproos

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten