Papaver rupifragum 2015-06-01 OB 267


Algemeen

De Donzige klaproos is een echte "ontsnapte" cultivar die stamt uit de hogere delen van het Atlasgebergte in Marokkko en wordt daar op rotsen en in rotsspleten aangetroffen. De soort is pas vrij recent (na 2000) verwilderd en ingeburgerd (uit tuinen) en komt nu in Nederland vooral voor in het stedelijk gebied. Nu wordt hij nog gezien als een vrij zeldzame soort. Maar het lijkt een echte algemene stadsplant te worden. De Donzige klaproos bloeit in Juni en Juli.

Er komen minstens 7 soorten Klaprozen/Papavers (Papaver) in het wild voor in Nederland:

Verklaring Nederlandse naam

Het Donzige verwijst naar de behaarde stengelbladeren van de plant.

De plant dankt haar naam aan een oud kinderspelletje. Je kunt een bloemblad tot een bolletje vouwen en vervolgens kapot slaan tegen je voorhoofd of tegen de rug van je hand. De samengedrukte lucht doet het kleine bolletje met een klap openspring. Een oud verhaal bevestigd dit. De botanicus L. Fuchs (1543) schrijft, de naam Klaproos heeft zijn oorsprong te danken aan een kinderspelletje ‘De kinderen hebben het genuechte met dessen bloemen, went sij legghen de bladeren tusschen haer handen oft op haer voorhooft, ende sy doen die clappen oft geluyt geuven, ende daerom so heet dit cruyt Clapper rose.

Namen in andere talen

  • English: Atlas Poppy
  • Français: Papaver atlanticum
  • Deutsch: Atlas-Mohn
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Papavero dell'Atlante
  • Svenska: Atlasvallmo
  • Norsk: Atlasvalmue
  • Dansk: Atlas-Valmue

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Atlas Poppy Het woord Atlas komt van het feit dat deze papaver-soort alleen in het wild voor komt in het Atlasgebergte (Marokko). Het woord Poppy is niet zo makkelijk te verklaren. Er zijn wel 4! mogelijke oplossingen. Allemaal uitgelegd op deze Wikki-pagina.

De Franse naam is Papaver atlanticum. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Atlas-Mohn. Atlas verwijst weer naar het Atlasgebergte (zie Engelse naam). De betekenis van Maan in het woord Maanzaad is vanwege de gelijkenis met deze planeet. Het woord Maan of Meen komt uit het middelnederlands. Ook het Middelengelse kent de vorm Mecop en ook bijv. het Middelnederduits kent de naam Mānkop. Deze en vele andere vormen zie je in diverse talen bij de vele volksnamen terug.

De Spaanse naam is mij onbekend. Er zijn ook geen waarnemingen in Spanje.

De Italiaanse naam is Papavero dell'Atlante. Dit betekent "papaver van de Atlas". 

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse, Noorse en Deense naam is nagenoeg gelijk, Atlasvallmo/Atlasvalmue/Atlas-Valmue. Dit betekent ook weer Atlaspapaver.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie & verspreiding
Donzige klaproos staat op open, zonnige, droge en warme, goed doorlatende, stenige plaatsen. De overblijvende plant is vooral te vinden in het stedelijke gebied en groeit daar vooral tussen straatstenen, op muren en ruderale plekken en tegen gevelmuren. Ze stamt uit de hogere delen van het Atlasgebergte in Marokkko en wordt daar op rotsen en in rotsspleten aangetroffen. De soort is pas vrij recent verwilderd en ingeburgerd (uit tuinen) en komt nu in Nederland vooral voor in het stedelijk gebied. Donzige klaproos is onmiskenbaar door de combinatie van de volgende kenmerken: ze vormt een wortelrozet, heeft doffe, oranje kleurige kroonbladen, gele helmknoppen en bladeren die overal donzig behaard zij. De doosvrucht is smal omgekeerd-eirond tot knotsvormig, is nabij de top dwars gerimpeld en draagt slechts een gering aantal stempelstralen (normaal zes).

CC-BY-SA 3.0 René van Moorsel, 2015

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring

Verspreiding Donzige klaproos

Verspreiding Donzige klaproos

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten