Algemeen
Ik geef meteen toe, dit voelt enorm vreemd. Op de foto zijn twee bloemen te zien en de plant heet echt Driebloemige nachtschade. Over die naam in een andere paragraaf meer. De officiële beschrijving wat betreft Boden en Groeiplaats op verspreidingsatlas.nl luidt 'Bodem Zonnige, open plaatsen (pionier) op droge, matig voedselrijke, stikstofrijke, kalkrijke, omgewerkte grond (zand en stenige plaatsen). Groeiplaats Zeeduinen (bij vogelkolonies en bunkers en langs duinpaden), ruigten (kalkrijke ruigten), opgespoten grond, tussen straatstenen, industrieterreinen en waterkanten (zandige rivierstrandjes). Ik vond het zo grappig dat het dit keer helemaal klopte. De plant groeide op een open, zandige, plek waar net herbestraat was. Eerst hekende ik hem niet, ik dacht aan een afwijkende vorm van de Zwarte nachtschade (Solanum nigrum subsp. nigrum) die daar ook veel groeide. Maar na overleg en het nodige opzoekwerk bleek het om de Driebloemige nachtschade te gaan. Ik had ook gelijk de typische diep ingesneden stengelbladeren moeten herkennen (wat dat betreft is de Zweedse naam treffend). Van het Bitterzoet-geslacht (Solanum) behoren alleen Bitterzoet (Solanum dulcamara) en Zwarte nachtschade (Solanum nigrum subsp. nigrum) tot de inheemse flora van Nederland. Driebloemige nachtschade bloeit in Juni tot en met de herfst.
Een interessant stukje vond ik op de site van Flora van Nederland 'Net als de planten van de andere soorten uit de Nachtschadefamilie is Driebloemige nachtschade giftig. De stof waar het daarbij vooral om gaat is solanine. Het is een zogenaamd alkaloïde. Naast dit solanine komen er nog meer verwante alkaloïden in de plant voor. Het is een probate manier om vraat te voorkomen. Met name de groene kleur is een goede indicatie voor de aanwezigheid van deze giftige stoffen. Bijvoorbeeld wanneer jonge tomaten (ook een plantensoort uit deze familie) nog groen zijn bevatten ze relatief veel van deze alkaloïden. Ook knollen van de aardappel kleuren groen als ze aan licht blootgesteld worden. Die plaatsen bevatten dan ook veel van dit solanine of zijn verwanten. Niettemin levert een aantal planten uit deze familie goed eetbare delen op waarin de concentratie van deze giftige stoffen zeer laag is
Er komen minstens 13 soorten Nachtschade soorten (Solanum) in het wild voor in Nederland:
- Aardappel (Solanum tuberosum) - algemeen/verwilderd
- Beklierde nachtschade (Solanum nigrum subsp. schultesii) - algemeen/ingeburgerd sinds 1900-1924
- Bitterzoet Solanum dulcamara) - algemeen
- Carolina-nachtschade (Solanum carolinense) - zeer zeldzaam/verwilderd
- Donsnachtschade (Solanum villosum) - zeer zeldzaam/verwilderd
- Driebloemige nachtschade (Solanum triflorum) - vrij zeldzaam
- Ganzenvoetnachtschade (Solanum nitidibaccatum - vrij zeldzaam/verwilderd
- Glansbes nachtschade (Solanum nitidibaccatum) - zeldzaam/verwilderd
- Kleverige nachtschade (Solanum sarrachoides) - zeldzaam/ingeburgerd sinds 2000
- Raketnachtschade (Solanum sisymbriifolium) - zeer zeldzaam/verwilderd
- Stekelnachtschade (Solanum rostratum) - zeldzaam/verwilderd
- Tomaat (Solanum lycopersicum) - algemeen/verwilderd
- Zwarte nachtschade (Solanum nigrum subs. nigrum) - algemeen
Verklaring Nederlandse naam
Hoe komt een Nederlandse naam tot stand?
Nederlandse plantennamen zijn te vinden op een standaardlijst opgesteld door FLORON en Naturalis. Nieuwe Nederlandse namen voor wilde planten worden niet zomaar gekozen. Een comité van Nederlandse en Vlaamse taxonomen beoordeelt de voorstellen. Zelf een voorstel voor een nieuwe naam doen, mag natuurlijk. Zeker als de nieuwe soort zelf is gevonden. Iedereen vanaf Nederlands sprekend België tot aan Friesland moet tenslotte weten dat het om dezelfde plant gaat.
Vaak hebben planten al een Nederlandse naam. Dat is bijvoorbeeld het geval bij soorten die al geruime tijd in België voorkwamen, en bij cultuurgewassen. Voor namen van cultuurgewassen wordt ook gebruik gemaakt van de Standaardlijst van Nederlandse namen van cultuurplanten van NAK tuinbouw.
De commissie voor Nederlandse Plantennamen bestaat uit de volgende disciplines:
- Naturalis biodeversity center, sectie Botanie, Leiden
- Nationale Plantentuin, Meise (België), 3 personen
- FLORON Nijmegen
Wat ik al schreef in de paragraaf Algemeen. Op de foto staan twee bloemen maar driebloemige bloeiwijzen komen ook voor, en ze zijn niet zeldzaam. Ik heb persoonlijk de indruk dat de bloemen iets groter zijn.
Het woord Nachtschade komt van het woord "nachtschaduwe". Vroeger werd gedacht dat de plant toverkracht had en nachtmerries verdreef. Het woord nacht kan ook op de avond wijzen, verschillende bloemen uit deze familie geven pas tegen de nacht een sterke geur af.
Meer
Zie ook de wetenschappelijke verklaring
Bevruchting en verspreiding
De bloemen van Driebloemige nachtschade zijn tweeslachtig en ik neem aan dat kruisbestuiving daadwerkelijk plaats vind omdat dit naar mijn weten de enige bevruchting is. Bestuiving door insecten komt bij deze nachtschade-soort namelijk niet voor. De plant moet het hebben van vogelbezoek die de groene bessen met bevruchte zaden eten en op die manier verspreiden.
Namen in andere talen
- Frysk: Sânhûnebei
- English: Small nightshade, Cutleaf nightshade
- Français: Morelle à trois fleurs
- Deutsch: Dreiblütiger Nachtschatten
- Espanõl: ?
- Italiano: Solano trifloro
- Svenska: Fliknattskatta
- Norsk: Solanum triflorum
- Dansk: Solanum triflorum
Verklaring Buitenlandse namen
De Engelse naam is Small nightshade. Dit betekent natuurlijk "smalle nachtschade". Alhoewel deze naam veelvuldig word gebruikt heb ik het idee dat de naam puur ter onderscheid is. Geen enkel plant-deel van deze Nachtschade-soort is echt kleiner. De andere Engelse naam, cutleaf nightshade, is meer van toepassing. De stengelbladeren zijn een paar centimeter lang en diep ingesneden in licht puntige, gezaagde lobben, wat de plant zijn gangbare naam 'snijblad' (Cutleaf) geeft.
Voor de verspreiding van Driebloemige nachtschade in Engeland zie deze kaart.
De Franse naam is Morelle à trois fleur. Eigenlijk is het woord Morelle bedoeld voor de Zwarte nachtschade. De verklaring is als volgt: Morelle komt van het Middeleeuws Latijnse Maurella. Dit betekent "moor". Hiermee worden Berber bewoners, Moren, mee bedoeld. Hun huidskleur is donkerbruin. Morelle komt ook van het zelfstandig naamwoord Moreau dat donkerbruin/zwart betekent. Tezamen met het woord Noir (zwart natuurlijk) worden hier de zwarte bessen bedoeld die deze plant krijgt na de bloei. Maar het gaat hier natuurlijk om een Nachtschade-soort met dezelfde kleur bloemen alleen dan met groene bessen. En er zijn drie (of twee) bloemen (trois fleur) gegroepeerd.
De Duitse naam is Dreiblütiger Nachtschatte. Dit is de Duitse benaming van de totale Nederlandse naam.
Voor de verspreiding van Driebloemige nachtschade in Duitsland zie deze kaart.
De Spaanse naam is mij onbekend
De Italiaanse naam is Solano trifloro. Dit is de Italiaanse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.
De Zweedse naam is Fliknattskatta. Dit betekent "gescheurde nachtschade" en slaat op de ingesneden stengelbladeren.
Voor de verspreiding van Driebloemige nachtschade in Zweden zie deze kaart.
De Noorse en Deense naam is gelijk. Omdat in beide landen geen waarnemingen zijn is de wetenschappelijke naam aangehouden.
Ecologie & Verspreiding
Ecologie
Copyright
Verspreiding Driebloemige nachtschade

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten
Waardplant
Een waardplant is een plant waarop een bepaalde soort vlinder haar eitjes afzet. Dit is meestal de plant waarvan de rups van leeft, zodra die uit het ei is gekropen. Zo is het voortbestaan van die vlinder-soort meer gewaarborgd. Het is niet altijd zo dat die ene soort alleen op die ene plantensoort haar eitjes afzet. Soms spreidt de vlinder de kansen. Maar soms ook niet en is de vlinder volledig afhankelijk van die ene soort plant. Ook andere insecten, zoals zweefvliegen, bijen e.d., gebruiken bepaalde planten-soorten als waardplant en zijn hier deels of volledig afhankelijk van.
Driebloemige nachtschade is o.a. de waardplant voor de Aardappelstengelboorder (Hydraecia micacea)
Bron: vlinderstichting.nl