Gevlekte aronskelk

©Martin Stevens

 


Algemeen

Over deze plant valt een boel te zeggen. Niet over de wel of niet aanwezige vlekken op bladslippen of de groeipopulatie in zuid-Limburg waar de plant algemeen voorkomt maar over de manier van verspreiding. Deze is namelijk heel bijzonder. Eigenlijk kennen veel mensen deze alleen van het tropisch oerwoud maar de Gevlekte aronskelk is een plant uit de familie van  Araceae (de Aronskelken). Een familie uit zuid-Amerika, jawel het tropisch oerwoud.

Op de dag van de opening van de bloemschede (hij gaat bloeien) verspreidt de bloemloze knots een sterke aas- of mestgeur. Op deze geur komen insecten af die hun voedsel in aas of mest vinden. Ze landen op de lichtgekleurde binnenkant van de bloemschede, glijden uit en vallen in de ketel (een soort afgesloten holle ruimte waar de daadwerkelijke vrouwelijke en mannelijke bloemetjes zich bevinden). De gevangenschap van deze insecten duurt een dag. Dit geeft de bloem de tijd voor bestuiving. Daarna krijgen de insecten (in dit geval motmugjes van het geslacht Psychodidae) de kans de bloem te verlaten en op weg te gaan naar de volgende gevlekte Aronskelk.

Samen met de Italiaanse aronskelk (Arum italicum) is dit de enige Aronskelk (Arum) die in het wild voorkomt in Nederland. De gele stippen op het Floron verspreidingskaartje duiden er op dat deze soort ook ingezaaid wordt (de Italiaanse aronskelk nog veel meer). De plant wordt gezien als stinsenplant en bloeit dus in April en Mei.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

De vlekken zitten op de bladschede van de plant.

De naam Aron heeft twee verklaringen:

  1. De naam komt uit het Grieks maar is verder niet bekend.
  2. Een religeus verhaal. Toen Jozeph en de verspieder Kaleb naar het land Kanaan (het beloofde land) trokken, namen zij de staf van Aeron mee. Op deze staf droegen zij een druiventros. Nadat de druiventros van de staf was genomen staken zij de staf in de grond. Op die plek schoot een plant uit de grond omhoog (Arum). Het is het zinnebeeld van een gezegende vruchtenoogst gebleven. De plant wordt in Duitsland dan ook Gefleckter Aronstab genoemd.

Met de kelk word de beker van de plant bedoeld waar insecten invallen om zo met stuifmeel bedekt te raken.

Namen in andere talen

  • English: Snakeheads, Adder's root, Wild arum, Devils and angels, Cuckoo-pint, Adam and Eve, Lords-and-ladies, Jack in the pulpit, Adders tongue
  • Français: Arum tacheté
  • Deutsch: Gefleckter Aronstab
  • Espanõl:
  • Italiano: Gigaro scuro
  • Svenska: Fläckig munkhätta
  • Norsk:Flekkmunkehette
  • Dansk: Plettet Ingefær

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn heel veel (tientallen!) Engelse namen voor deze plant. O.a deze Snakeheads, Adder's root, Wild arum, Devils and angels, Cuckoo-pint, Adam and Eve, Lords-and-ladies, Jack in the pulpit, Adders tongue. De meest gebruikte is naar mijn idee Lords-and-ladies. Dit betekent natuurlijk "heren en dames".  Een subtiele vergelijking tussen deze twee geslachten.

Voor de verspreiding van Gevlekte aronskelk in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Arum tacheté. Dit is de Franse benaming voor de Nederlandse naam, "gevlekte aronskelk".

De Duitse naam is Gefleckter Aronstab. Dit betekent "gevlekte Arons' staf".

De Italiaanse naam is Gigaro scuro. De vertaling/verklaring voor het woord Gigaro is mij nog onbekend. Scuro betekent "donker", verwijzend naar de (soms) gevlekte stengelbladeren. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben.

De Zweedse naam is Fläckig munkhätta. Dit betekent "gevlekte monnikskap".

Voor de verspreiding van Gevlekte aronskelk in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is. Flekkmunkehette. Het zelfde als de Zweedse naam, "gevlekte monnikskap".

De Deense naam is Plettet Ingefær. Dit betekent "gevlekte gember". Het is een typische Deense naam. De wortels van het geslacht Arum zouden ligt naar gember ruiken.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Gevlekte aronskelk

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten