Lithospermum officinale2


Algemeen

Dat deze plant tot de ruwbladige hoort is goed te zien. Alleen is het wel oppassen geblazen. Naast Glad parelzaad (Lithospermum officinale) is er ook het Ruw parelzaad (Lithospermum arvense) . Beide bloeien in ongeveer dezelfde periode (het Ruw parelzaad bloeit in April tot en met Juni) en ze komen ook nog eens op dezelfde plekken voor. Allebei zijn ze zeldzaam en het zijn de enige soorten Parelzaad (Lithospermum) die in het wild in Nederland voorkomen. Gelukkig is er een goede flora voorhanden en zijn de verschillen duidelijk. Glad parelzaad bloeit in Mei, Juni en Juli.

Verklaring Nederlandse naam

Het zaad van deze plant ziet er merkwaardig uit en lijkt inderdaad op witte parels.

Namen in andere talen

  • English: Common gromwell
  • Français: Grémil officinal
  • Deutsch: Echter Steinsame
  • Espanõl: Mijo de sol
  • Italiano: Erba perla maggiore 
  • Svenska: Stenfrö
  • Norsk: Lækjesteinfrø
  • Dansk: Læge-Stenfrø

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Common gromwell. Dit betekent "gewone gromwell". Het woord Gromwell komt is de algemene Engelse naam voor een Parelzaaad. Het komt van het Franse Grémil. Dit komt weer van Latijnse Granum milii wat "korrel van de pluimgierst" betekent. De harde parelachtige zaden van Parelzaad zijn genoemd naar het steenzaad van deze gierst.

Voor de verspreiding van Glad parelzaad in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Grémil officinal. Dit is een combinatie van het woord Grémil wat bij de Engelse naam wordt uitgelegd en het tweede deel van de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Echter Steinsame. Dit betekent "echt steenzaad". Voor de uitleg zie de Engelse naam.

De Spaanse naam is Mio de sol. Dit betekent "zon van mij", misschien n.a.v. de vorm van de zaden. Maar de echte betekenis is mij onbekend. In Spanje komt naast de witbloemige ook een blauwbloemige parelzaad (Lithospermum purpurocaeruleum) voor met dezelfde naam.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam Erba perla maggiore. Dit betekent "grotere parel kruid". Dit is gelijk aan de Nederlandse naam. Deze plant is ook daadwerkelijk groter dan de in Italië en in Nederland voorkomende Ruw parelzaad (Loithospermum arvense). Deze plant heet in Italië Erba-perla minore.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is Stenfrö. Dit betekent ook "steenzaad".

Voor de verspreiding van Glad parelzaad in Zweden zie deze kaart.

De Noorse en Deense naam zijn nagenoeg gelijk, Lækjesteinfrø/Læge-Stenfrø.  Lækjes/Læge betekent "genezen" en steinfrø/Stenfrø. betekent weer "steenzaad". "genezend steenzaad". Hier wordt de nadruk gelegd op de, al honderden jaren, genezende werking van de plant.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Half beschaduwde, warme en iets open plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselrijke, stikstofrijke, maar niet bemeste, kalkrijke grond (duinzand, zavel, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaats
Heggen, struwelen, bosranden, zeeduinen (duindoornstruweel, meidoornstruweel en duinberkenbosranden), extensief beweide dijken, kalkhellingen (ruige, vaak stenige en beweide plaatsen), afgravingen (kalkgroeven) en soms in akkers.

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam in de Zeeuwse en Hollandse duinen en in Zeeland en zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en op de Waddeneilanden.

Vlaanderen
Vrij zeldzaam in de duinen . Elders zeer zeldzaam.

Wallonië
Vrij zeldzaam in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen). Elders zeer zeldzaam.

Wereld
Gematigde streken. In Europa, van het Middelandse zeegbied tot in Denemarken, Noord-Schotland en Polen, maar langs de Baltische kust nog wat noordelijker. Oostelijk tot in Midden-Azië. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika en Zuid-Afrika.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Glad parelzaad

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's