Pastinaak

Algemeen

Als we het hebben over de Pastinaak dan bedoelen we de  Pastinaca sativa subsp. sativa. Want er bestaat ook een zeldzame ondersoort de Brandpastinaak (Pastinaca sativa subsp. uren). Van oudsher wordt Pastinaak gekweekt als groente (de wortel dan). In de tweede helft van April wordt er gezaaid en in November geoogst. De plant wordt onder andere gebruikt als ingrediënt van hutspot en maakte deel uit van de hutspot zoals die bij het Leidens ontzet van 1574 werd gegeten. Samen met de zeldzame Brandpastinaak (Pastinaca sativa subsp. urens) zijn dit de enige twee Pastinaak (Pastinaca) soorten die in het wild voorkomen in Nederland. Het zijn de enige groenkleurige Schermbloemige dus makkelijk te determineren.Hij bloeit in Juli tot en met September.

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Nederlandse naam

Er zijn twee verklaringen voor het woord Pastinaak:

  1. Het woord Pastinaak komt van het Latijnse Pastinaca. Dit komt weer van Pastinum (Latijn) en betekent "hak/hakvrucht" (een landbouwwerktuig). Dit is een machine die de, eetbare, wortels van de Pastinaak uit de grond haalt.
  2. Het woord Pastinaak komt van het Latijnse Pastinaca. Dit komt weer van Pastinare (Latijn) en betekent "uitgraven". Dit omdat de wortel eetbaar is.

Namen in andere talen

  • English: Wild Parsnip
  • Français: Panais
  • Deutsch: Pastinake
  • Espanõl: Chirivía, Pastinaca comune
  • Italiano: Pastinaca comune
  • Svenska: Palsternacka
  • Norsk: Pastinakk
  • Dansk: Pastinak

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Wild Parsnip. Dit betekent "wilde parsnip". Patinaak is een veel gecultiveerde groente. Het is zo'n beetje de voorloper van de aardappel. Maar vaak komt deze plant, als ontsnapte plant, in het wild voor. Parsnip is een samenvoeging/strekking van Parsley wat "peterselie" betekent en Turnip wat "raap/knol" betekent. Beide vanwege het uiterlijk.

Voor de verspreiding van Pastinaak in Engeland zie deze kaart.

In alle overige talen is er geen variatie en betekent het Patinaak

De Franse naam is Panais

De Duitse naam is Pastinake

De Spaanse naam is Chirivía.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Pastinaca comune.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is Vanlig Palsternacka

Voor de verspreiding van Pastinaak in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Pastinakk

De Deense naam is Pastinak

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, weinig of niet bemeste, kalkhoudende grond.

Groeiplaats
Bermen, dijken, zeeduinen (duinstruweel, duinvalleien en omgewerkte grond), ruigten, braakliggende grond, afgravingen (steen- en kleigroeven), grasland (vochtig, licht bemest grasland, hooiland, hellingen, en uiterwaarden), langs spoorwegen (spoorwegterreinen), industrieterreinen, mijnsteenbergen en waterkanten (kleiige sloten en kanalen).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen, maar zeldzaam in Limburg, in het oosten en noordoosten en op de Waddeneilanden.

Vlaanderen
Algemeen in het kustgebied. Elders vrij zeldzaam.

Wallonië
Vrij algemeen in kalkgebieden (o.a. in Lotharingen). Elders zeldzaam.

Wereld
In het grootste deel van Europa, in West-Azië, Midden-Siberië en China. Ingeburgerd in Amerika en Australië.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring.

Verspreiding Pastinaak

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's