Rankende helmbloem

Algemeen

Bij het maken van dit artikel zag ik dat Rankende helmbloem deel uit maakt van de Papaverfamilie (Papaveraceae). Persoonlijk heb ik nooit bij stil gestaan bij het feit dat deze plant uit dezelfde familie komt als een Corydalis (bijv. Vingerhelmbloem (Corydalis solida)). Dit komt natuurlijk ook omdat een Corydalis al in Maart/April bloeit en de Rankende helmbloem veel later. Rankende helmbloem bloeit in Juli tot en met September.

Verklaring Nederlandse naam

Aangezien deze plant geen eigen stevige stengel heeft moet deze plant omhoog klimmen/ranken om aan het nodige licht te komen.

Dat dit een Helmbloem is wordt hier boven al uitgelegd.

Namen in andere talen

  • English: Climbing Corydalis
  • Français: Corydale à vrilles
  • Deutsch: Europäischer Rankenlerchensporn
  • Espanõl: Fumaria con pampañas
  • Italiano: ?
  • Svenska: Klängnunneört
  • Norsk: Klengelerkespore
  • Dansk: Klatrende Lærkespore

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Climbing Corydalis. Dit betekent "klimmende/rankende Corydalis". Het is dus een combinatie van het eerste gedeelte van de Nederlandse naam en het tweede gedeelte van de naam van de soort waar hij op lijkt, de Corydalis. Dus het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam van bijv. de Corydalis solida (Vingerhelmbloem).

De Franse naam is Corydale à vrilles. Dit betekent "Corydalis die rankt", dus het zelfde als de Engelse naam.

De Duitse naam is Europäischer Rankenlerchensporn. Dit betekent "Europese rankende helmbloem". De Rankende Helmbloem blijkt een echte Europese plant te zijn. Lerchensporn is de Duitse naam voor een Corydalis-soort.

De Spaanse naam is Fumaria con pampañas. Carl Linnaeus deelde deze plant in bij het Fumaria-geslacht als  Fumaria clavitulata. In 1984 werd deze plant opnieuw ingedeeld als Ceratocapnos claviculata door Magnus Lidén (een Zweedse botanicus) beschreven in de boeken Anales del Jardín Botánico de Madrid. Con betekent "van het" en pampañas betekent "platte land". Het gekke is dat ik niet precies wat hier mee word bedoeld. Want Rankende helmbloem is een typische bosplant van half open schaduw en het Spaanse platte land is niet bepaald half open schaduw. Misschien vroeger wel maar voorlopig is dit voor mij nog even onbekend.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is mij onbekend. Er zijn ook geen waarnemingen in Italië.

De Zweedse naam is Klängnunneört. Dit betekent "rankende nonnenkruid". Nonnenkruid is het Zweedse woord voor het Corydalis-geslacht. Het woord Non is vanwege het feit dat de plant door nonnen rond 1760 in kloosters hebben geïntroduceerd. Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid".

De Noorse en Deense naam is nagenoeg gelijk, Klengelerkespore/Klatrende Lærkespore. Klein/Klimmende leeuwerikspoor. Leeuwerikspoor is de Noors/Deense naam voor een Corydalis-soort.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Licht beschaduwde, soms zonnige plaatsen op droge tot soms vrij natte, voedselarme, kalkarme (zure) grond. Vooral op plekken met veel ruwe humus (zand, leem, veen of stenige plaatsen).

Groeiplaats
Bossen (loofbossen en naaldbossen), bosranden, houtwallen, struwelen, heggen, hakhout, kapvlakten, houtkaden, zeeduinen, heide, plantsoenen, parken, villawijken, langs hekwerken, veebegraafplaatsen, rotsachtige plaatsen, moerassen (verruigd rietland), waterkanten (langs greppels, op aanspoelsel langs plassen en in oeverruigten langs kanalen).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen op de zandgronden in het noordoosten, oosten en midden en vrij zeldzaam in Noord-Brabant, Noord-Limburg, aan de binnenduinrand en in laagveengebieden. Elders zeldzaam. Niet in Zuid-Limburg.

Vlaanderen
Vrij algemeen in de Kempen en in de Zand- en Zandleemstreek. De soort breidt zich uit.

Wallonië
Zeer zeldzaam.

Wereld
In West-Europa, van Noord-Portugal tot Zuidwest-Noorwegen. De oostgrens loopt door Noord-Limburg en Noordwest-Duitsland. De soort breidt zich uit naar Midden-Europa.

Meer

Zie ook de wetenschappelijke verklaring

Verspreiding Ceratocapnos claviculata

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's