Yellow-wort


Algemeen

Als je een plant vindt met bloemen die ongeveer 8 kroonblaadjes!! hebben en als de onderste bladeren omgekeerd eivormig staan in een rozet met de bloemsteel er "doorheen geboord" dan weet je bijna zeker dat het de Bitterling is. Deze Zomerbitterling is een stuk zeldzamer dan de Herfstbitterling (Blackstonia perfoliata subsp. serotina). Deze twee Bitterlingen zijn de enige Blackstonia-soorten die in het wild voor komen in Nederland.Hij bloeit natuurlijk vanaf Juli tot en met Oktober.

Het verschil tussen de Zomer en Herfstbitterling is minimaal en wordt uitgelegd op SoortenBank.nl

Verklaring

De officiële wetenschappelijke naam is Blackstonia perfoliata subsp. perfoliata (L.) Huds.

Blackstonia is genoemd naar de apotheker John Blackstone (1660-1743).

Perfoliata is afgeleid van de Latijnse woorden Per wat "door" betekent en Folium wat "blad" betekent. Dit omdat de steel schijnbaar door het blad is gegroeid.

Subsp. is een afkorting van subspecies. Dit is Latijn en betekent letterlijk "onder de soort". Hiermee wordt bedoeld dat het geen losstaande soort is maar een iets afwijkende plant dan zijn/haar originele soort. 

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit (L.) Huds.

L. staat voor Carl Linnaeus.

Huds. staat voor William Hudson (1730 - 23 mei 1793) was een botanicus en apotheker. Hij werkte van 1765 tot 1771 eveneens mee aan de publicatie Praefectus Horte. Ook deelde hij de door John Ray (1627-1705) beschreven planten in volgens de classificatie van Carl Linnaeus.

Huds. staat voor 

Namen in andere talen

  • English: Yellow-wort
  • Français: Blackstonie perfoliée
  • Deutsch: Durchwachsenblättrige Bitterling
  • Espanõl: Canchalagua española
  • Italiano: Centauro giallo
  • Svenska: Gulört
  • Norsk: ?
  • Dansk: Almindelig Gyldenurt

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Yellow-wort. Dit betekent "geel kruid". Wort wordt over het algemeen in het Engels gebruikt voor een plant die geneeskrachtige werkingen heeft of waardevol is als voedsel.

Voor de verspreiding van Zomerbitterling in Engeland zie deze kaart

De Franse naam is Blackstonie perfoliée. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Durchwachsenblättrige Bitterling. Dit betekent "door het blad heen groeiende bitterling". Deze naam benadrukt het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam.

De Spaanse naam is Canchalagua española. De betekenis hiervan is mij onbekend.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Centauro giallo. Het verwarrende is dat de Herfstbitterling (Blackstonia perfoliata subsp. serotina) een soortgelijke naam heeft dus de betekenis hiervan is mij onbekend.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam voor een Bitterling, er is geen verschil tussen Zomer- en Herfstbitterling op deze site , is Gulört. Dit betekent "geelkruid", net als de Engelse naam. Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid".

Er is ook geen verschil tussen Zomer en Herfstbitterling op de verspreidingskaart dus voor de verspreiding van Bitterling in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is mij onbekend. Er zijn dan ook geen waarnemingen van deze plant in Noorwegen.

De Deense naam is Almindelig Gyldenurt. Dit betekent "algemeen gouden (dukaten) kruid", verwijzend naar de geelgouden kleur van de bloemen. Het algemeen wil niet zeggen dat deze plant overal voor komt in Denemarken. Tot nu toe is Bitterling maar op 2 locaties waargenomen. Dus Algemeen is in dit geval maar een naam. Ook in Denemarken is geen onderscheid tussen Herfst- of Zometbitterling. Ört/eurt/urt is de Scandinavische term voor "kruid".

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Zonnige, open plaatsen (pionier) op vochtige tot natte, matig voedselarme, kalkrijke, humusarme grond (zand met veel schelpgruis).

Groeiplaats
Zeeduinen (duinvalleien en langs duinpaadjes), drooggevallen zandplaten, voormalige strandvlakten, op molshopen, rotsachtige plaatsen, grasland (kalkgrasland) en opgespoten (kalkrijke) grond.

Verspreiding

Nederland
Zeer zeldzaam. Ingeburgerd tussen 1950 en 1974. Bij Amsterdam sinds 1974.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam in het duingebied bij Nieuwpoort, De Panne en aan de IJzermonding. Algemener in de omgeving van Antwerpen.

Wallonië
Zeer zeldzaam in het zuiden (in kalkgrasland).

Wereld
In Zuidwest-Azië, Noordwest-Afrika en Zuid- en Midden-Europa. Noordelijk tot in Vlaanderen en Midden-Engeland.

Meer

Zie ook de Nederlandse naam.

Verspreiding Blackstonia perfoliata subsp. perfoliata

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten