CirsiumDissectum


Algemeen

Als je Spaanse ruiter intypt bij Google zie je dat er van alles en nog wat Spaanse ruiter heet. En dan is er ook nog de ingewikkelde, mogelijke, verklaring voor de plant. De lange balken van hout of staal, omwikkelt met prikkeldraad, als versperring van ingangen of doorgangen. Gebruikt in de tachtigjarige oorlog, toen de Spanjaarden met dit middel de ‘vijand’ op afstand probeerden te houden? Of de klassieke dressuur van de Spaanse rijschool? Maar voor mij is de Spaanse ruiter een vrij zeldzame soort die erg lijkt op het Knoopkruid (Centaurea jacea). Maar in tegenstelling tot deze plant staat de Spaanse Ruiter als kwetsbaar op de Rode lijst. De plant heeft een wortelstok met uitlopers. De Spaanse ruiter groeit dan ook in groepen bij elkaar en bloeit in Juni en Juli.

Er komen in Nederland minstens vier soorten Cirsium (niet elke distel is een Circium-soort) voor:

  • Akkerdistel (Cirsium arvense) - Algemeen
  • Kale jonker (Cirsium palustre) - Algemeen
  • Moesdistel (Cirsium oleraceum) - zeldzaam
  • Spaanse ruiter (Cirsium dissectum) - vrij zeldzaam
  • Speerdistel (Cirsium vulgare) - algemeen
  • wollige distel (Cirsium eriophorum) - zeer zeldzaam

De term Distel is een Ruim begrip. Meestal lezen mensen "een stekelige composiet". Er zijn 5 soorten "Distels":

Verklaring Wetenschappelijke naam

De officiële wetenschappelijke naam is Cirsium dissectum (L.) Hill

Cirsium is afkomstig van het Griekse woord Kirsos, dat "gezwollen ader" of "spatader" betekent. Distels werden vroeger als remedie hiertegen gebruikt.

Dissectum (Latijn) betekent "stuk/doorsnijden". Dit duidt op de ingesneden bladschijf.

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit (L.) Hill

L. staat voor Carl Linnaeus en Hill staat voor Sir John Hill (1716-1775). Hij was een Engelse componist, acteur, schrijver en botanicus. Hij droeg bij aan hedendaagse tijdschriften en voerde literaire gevechten met dichters, toneelschrijvers en wetenschappers. Hij wordt herinnerd voor zijn geïllustreerde botanische compendium The Vegetable System , een van de eerste werken die de nomenclatuur van Carl Linnaeus gebruikte . Als erkenning voor zijn inspanningen werd hij in 1774 door Gustav III van Zweden tot ridder in de Orde van Vasa benoemd en noemde zichzelf daarna Sir John Hill.

Namen in andere talen

  • English: Meadow Thistle
  • Français: Cirse anglais
  • Deutsch: Englische Kratzdistel
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Cardo sbrandellato
  • Svenska: Ängstistel
  • Norsk: Engelsktistel
  • Dansk: Engelsk tidsel

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Meadow Thistle. Dit betekent "weidedistel". In dit geval is weide dé plek waar je Spaanse ruiter mag verwachten. Deze plant is wel een distel maar heeft niet of nauwelijks de stekelige stengelbladeren en heeft nagenoeg een kale stengel.

Voor de verspreiding van Spaanse ruiter in Engeland zie deze kaart.

Er zijn twee Franse namen:

  1. Cirse anglais. Dit betekent Engelse Circe. De mogelijke verklaring is te vinden bij de eerste verklaring van de Nederlandse naam
  2. Cirse des prairies. Dit is net zoals de vorige naam een combinatie van het eerste deel van de wetenschappelijke naam en het woord Praires wat "weides" betekent.

De Duitse naam is Englische Kratzdistel. Dit betekent Engelse krasdistel.

De Spaanse naam is mij onbekend. Ik zie ook geen waarnemingen in Spanje.

De Zweedse naam is Ängstistel. Dit betekent "weidedistel".

Deze soort komt niet voor in Zweden

De Noorse naam is Engelsktistel. Dit betekent Engelse distel.

De Deense naam is Engelsk tidsel. Dit betekent ook Engelse distel, net zoals bijv. de Franse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige plaatsen op vochtige tot vaak vrij natte, matig voedselarme, niet bemeste, meestal zwak zure of soms kalkhoudende grond (veen, venig zand, leem en klei). Het grondwaterpeil ligt het hele jaar vrij dicht onder het maaiveld.

Groeiplaats
Grasland (bauwgrasland, schraal hooiland en laaggelegen veenachtig grasland), bermen, zeeduinen (duinvalleien) en heide (moerassige plaatsen).

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam in laagveenstreken, in Drenthe, Zuidoost-Fryslân, Noord-Brabant en op de Waddeneilanden en zeer zeldzaam in de Hollandse duinen, in het oosten en midden van het land en in het rivierengebied.

Vlaanderen
Zeer zeldzaam. Waarschijnlijk op dit moment alleen nog maar in de omgeving van Herselt.

Wallonië
Uitgestorven of heel misschien nog zeer zeldzaam. Vroeger in Brabant en de Ardennen.

Wereld
In West-Europa. Van de Pyreneeën tot in Noordwest-Duitsland, Noord-Engeland en Ierland.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Cirsium dissectum

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten