Conyza bonariensis seed heads and flowers


Algemeen

De Gevlamde fijnstraal is een relatief jonge plant in Nederland. Pas in 1994 werd het eerste exemplaar gevonden. Sinds die tijd zijn de nieuwe waarnemingen toegenomen. Eigenlijk is de plant een klimaatvluchteling. Sinds de toename van de temperatuur in ons land, en met name in de stad, wordt Gevlamde fijnstraal waargenomen. Het is dus wat je noemt ook een urbane plant Gevlamde fijnstraal bloeit in Augustus, September en Oktober.

Er komen in Nederland minstens 7 soorten Fijnstraal (Erigeron) in het wild voor:

Verklaring wetenschappelijke naam

De naam Erigeron is afgeleid van het oude Griekse woord ἦρι (êri) dat "vroeg in de morgen" betekent en Geron γέρων (gérōn) dat "oude man" betekent. Deze twee woorden refereren naar de snel verschijnende harige vruchten na de bloei.

Het gekke is dat ik voor het woord Conyza nog geen goede verklaring heb gevonden. Het enige dat bekend is dat het woord is afgeleid van het Oud Griekse  κόνυζα (kónuza). Maar wat het betekent, geen idee.

Bonariensis is niet makkelijk te ontleden. Buenos is Spaans en betekent "good" en Aires is ook Spaans en betekent  "lucht". Maar wat Goede lucht met de stad Buenos Aires te maken heeft is mij onbekend. Waarschijnlijk is het een Verlatijnisering van Buenos Aires wat de hoofdstad is van Argentinië waar de plant van origine vandaan komt.

Namen in andere talen

  • English: Argentine Fleabane
  • Français: Érigéron crépu 
  • Deutsch: Südamerikanischer Katzenschweif
  • Espanõl: Flor de ánnica
  • Italiano: Coniza di Buenos-Aires
  • Svenska: Boliviabinka
  • Norsk: ?
  • Dansk: Håret Bakkestjerne

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Argentine Fleabane. Deze naam geeft meteen aan dat deze plant is komen "aanwaaien`` uit Zuid-Amerika, Argentinië dus. Fleabane betekent zoiets als "vlooien verdoemer/verdrijver". Vroeger werd deze plant in de brand gestoken. De rook hiervan zou vlooien verdrijven.

De Franse naam is Érigéron crépu. Érigéron is het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam. Crépu betekend "gekroesde". Persoonlijk denk ik dat de het blad rechts en links scheef ("gekruld") staat ten opzichte van de nerf. Ik heb dit nog nergens gelezen.

De Duitse naam is Südamerikanischer Katzenschweif. Dit betekent "Zuid-Amerikaanse kattenstaart". Zuid-Amerika wordt bij de Engelse naam uitgelegd. Het woord Kattenstaart is mij nog onbekend. Misschien de vorm van de stengelbladeren?

De Spaanse naam is Flor de ánnica. Deze naam is mij nog onbekend.

De Italiaanse naam is Coniza di Buenos-Aires. Conize is Italiaans voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam. Di Buenos-Aires geeft aan dat de plant uit Zuid-Amerika (Buenos-Aires komT).

De Zweedse naam is Boliviabinka. Bolivia is weer een verwijzing dat deze plant uit Zuid-Amerika komt. Maar waarom Bolivia i.p.v. Buenos Aires, geen idee. Het woord Binka is mij eigenlijk onbekend. Wel wordt het algemeen gebruikt voor een plant uit de Asterfamilie.

De Noorse naam is mij onbekend

De Deense naam is Håret Bakkestjerne Håret betekent "behaard". De plant is best wel behaard. Bakke betekent grond/dienblad". Stjerne betekent "ster". Aangezien deze plant niets te maken heeft met Grondster heb ik het vermoeden dat dit heeft te maken met de bloem"bodem" van waaruit de zeer smalle lintbloemen steken. Bakkestjerne is de algemene Deense benaming voor een Aster.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie & verspreiding
Gevlamde fijnstraal is een pionier van open, droge, warme, zonnige, voedselrijke plaatsen. De soort houdt van stenige milieus en staat vooral aan de straatkant tussen het plaveisel, tussen keien aan loskaden in havengebieden, tussen keien van kademuren in binnensteden, in bermen, op bouwterreinen, rommelhoekjes, puinstorten en braakliggende gronden. Zij is recent ingeburgerd in het stedelijk gebied van Nederland, wat wil zeggen in het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw. Gevlamde fijnstraal komt oorspronkelijk uit tropisch Amerika. In 1994 werd de soort allereerst in Leiden gevonden. Vondsten van groeiplaatsen in andere steden volgden elkaar daarna snel op. Het verschijnen van Gevlamde fijnstraal in Nederland wordt mede toegeschreven aan klimaatverandering, want door de stijging van de gemiddelde temperatuur worden de overlevingskansen van de soort groter.

CC-BY-SA 3.0 Niko Buiten, 2015

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Erigeron/Conyza bonariensis

Verspreiding Gevlamde fijnstraal

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten