Fumaria spec


Algemeen

Ondanks het verspreidingskaartje en het feit dat deze plant te boek staat als algemeen heb ik hem hier (Gouda) nog niet gezien. En ik zie toch heel veel planten gedurende het gehele jaar. Wat ik niet wist is dat De Gele helmbloem (Pseudofumaria lutea) ook een "soort" Duivenkervel is. Heel vaak zie je deze plant als verwilderde tuinplant maar soms ook als "muurplant" in bijv. grachten. Omdat deze familie niet makkelijk op naam te brengen is staat op deze site een tabel om het makkelijker te maken. Gewone duivenkervel bloeit van Mei tot in de herfst.

Er komen minstens 4 soorten Duivenkervel (Fumaria) in Nederland voor:

Verklaring Wetenschappelijke naam

Fumaria is Latijn en betekent letterlijk "de plaats van rook". En net als de Nederlandse verklaring is de verklaring erg onzeker. Waar die rook nu vandaan komt is op vele manieren verklaard. Inderdaad de plant werd al beschreven door Plinius (circa 23 – 79 na Chr.)  En in alle belangrijke kruidboeken uit de middeleeuwen komt hij voor. Vele namen kreeg de plant en meestal terug te brengen tot de Nederlandse naam "aardrook". Deze naam komt in veel talen terug. Een van de verklaringen is dat de bloemen van de plant iets wat doorzichtig zijn en eruit zien als rook. S'morgens als er lage mist is (aardrook) dan is dit effect nog beter te zien. Een andere verklaring is dat de rook van deze plant, bij verbranding, helpt bij duivels uitdrijving. 

Officinalis komt van Officium (Latijn) en betekent "in dienst van". Een plant met de toevoeging Officinalis stond/staat in dienst van de wetenschap. Om de geneeskrachtige werking werd/wordt deze plant daarvoor gebruikt.

Namen in andere talen

  • English: Common fumitory
  • Français: Fumeterre officinale, Herbe à la veuve
  • Deutsch: Gewöhnlicher erdrauch
  • Espanõl:
  • Italiano: Fumaria comune
  • Svenska: Jordrök
  • Norsk: Jordrøyk
  • Dansk: Læge-jordrøg

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Common fumitory. Common betekent "algemeen" en is ter onderscheid. Fumitory is de Engelse benaming voor het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam. Er bestaat ook een Common ramping-fumitory (Fumaria muralis=middelste duivenkervel),  White ramping-fumitory (Fumaria capreolata=Rankende duivenkervel) en de Purple ramping-fumitory (Fumaria purpurea).

Voor de verspreiding van Fumaria officinalis plant in Engeland zie deze kaart.

Voor de verspreiding van Fumaria muralis in Engeland zie deze kaart.

Voor de verspreiding vanFumaria capreolata in Engeland zie deze kaart.

Voor de verspreiding vanFumaria purpurea in Engeland zie deze kaart.

Er zijn twee Franse namen:

  1. Fumeterre officinale. Dit is de Franse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.
  2. Herbe à la veuve. Dit betekent "weduwkruid". Deze naam wordt niet vaak gebruikt maar is wel een van de populairste alternatieve namen.  Met de verbranding van deze plant komt rook vrij om tranen op te wekken om verdriet te veinzen.

De Duitse naam is Gewöhnlicher erdrauch. Dit betekent "gewone aardrook". Voor de uitleg zie de wetenschappelijke naam.

De Italiaanse naam is Fumaria comune. De verklaring voor Fumaria staat bij het eerste gedeelte van de wetenschappelijke naam. Commune betekent "gewoon". Dit is ter onderscheid want in Italië komt ook een ondersoort voor, Fumaria di Wirtgen. Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben. 

De Zweedse, Noorse en Deense naam is nagenoeg gelijk, Jordrök/Jordrøyk/Læge-jordrøg. Dit betekent Aardrook/Aardrook/Genezende aardrook.

Voor de verspreiding van Gewone duivenkervel in Zweden zie deze kaart.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen op matige droge tot matig vochtige, omgewerkte, matig voedselrijke tot zeer voedselrijke, goed doorlatende, zwak zure tot meestal kalkrijke grond (zand, leem, zavel en lichte klei).

Groeiplaats
Moestuinen, akkers, wijngaarden, bermen (open plekken en omgeploegde bermen), braakliggende grond, ruigten, ruderale plaatsen, plantsoenen en bouwterreinen.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in het rivierengebied, Limburg, Noord-Brabant, Zeeland, Holland en het noordelijk zeekleigebied. Elders zeldzaam.

Vlaanderen
Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Kempen.

Wallonië
Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
Vrijwel heel Europa, West-Siberië, Klein-Azië en Noord-Afrika. Ingeburgerd in o.a. Noord- en Zuid-Amerika, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Fumaria officinalis

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten