Knautia arvensis

Algemeen

Beemdkroon is best wel zeldzaam. in het wild. De kans is dan ook groot dat je hem eerder tegen komt in de heemtuin of tussen een mengsel van uitgezaaide bloemen. En als je hem dan tegen komt lijkt hij ook nog eens een keer heel erg op Duifkruid (Scabiosa columbaria). Het grootste determinatie kenmerk is waar je bent. Duikkruid is namelijk nog zeldzamer en komt veel minder voor (zie http://www.verspreidingsatlas.nl/1147).  Hij staat dan ook op de Rode lijst als bedreigd. Een verschilletje kan zijn dat de bladeren van Beemdkroon gaafrandig zijn en bovenaan niet zo smal. Maar voor de echte details raad ik een goede flora aan. Andere soorten van de Knautia familie, waar Beemdkroon toe behoort, komen nagenoeg niet in Nederland voor. Hij bloeit in Juni tot de herfst.

Verklaring Wetenschappelijke naam

De officiële wetenschappelijke naam is Knautia arvensis (L.) Coult.

De geslachtsnaam komt van de Duitse botanicus Christian Knaut (1654-1716). Hij was ook lijfarts van hertog van Anhalt-Köthen.

Veel planten hebben als tweede wetenschappelijke naam Arvense/Arvensis of Campestre/Campestris gekregen. Al deze soorten kunnen overal voorkomen. Eigenlijk word hiermee gezegd dat de betreffende plant meestal geen specifieke bodemsamenstelling nodig heeft. De naam dient vaak ook ter onderscheid van andere soorten. Arvense/Arvensis komt van Arvum is Latijn en betekent "akker". Campestre/Campestris is Latijn en betekent "van het veld".

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanist die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit (L.) L. Dit staat voor Carl Linnaeus.

Coult. staat voor Thomas Coulter (1793-1843). Hij was een Ierse arts , botanicus en ontdekkingsreiziger . Hij was lid van de Royal Irish Academy , een fellow van Trinity College, Dublin , en oprichter van het herbarium van die universiteit

Namen in andere talen

  • English: Field Scabious, Gypsy´s-Rose
  • Français: Knautie des champs
  • Deutsch: Acker-Witwenblume
  • Espanõl: Escabiosa
  • Italiano: Ambretta
  • Svenska: Åkervädd
  • Norsk: Rødknapp
  • Dansk: Blåhat

Verklaring buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Field Scabious: Field betekent"veld" en Scabious verwijst naar de oude wetenschappelijke naam Scabiosa arvensis die Beemdkroon vroeger had vanwege het gebruik als middel tegen schurft (Scabioses). 
  2. Gypsy´s-Rose: Dit weet ik nog niet maar Gypsy rose lee" is cockney slang voor een kop thee. Beemdkroon werd vroeger gebruikt als surrogaat voor thee. Dus deze verklaring is voor een deel nog onbekend.

Voor de verspreiding van Knautia arvensis in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Knautie des champs: Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Acker-Witwenblume. Acker betekent "akker" en Witwenblume betekent "weduwe bloemen" maar waarom is mij nog onbekend.

Er zijn twee Spaanse namen:

    1. Escabiosa: verwijst weer naar de oude wetenschappelijke naam Scabiosa arvensis die Beemdkroon vroeger had vanwege het gebruik als middel tegen schurft (Scabioses).
    2. Viuda silvestre: Viuda betekent "weduwe" en Silvestre verwijst naar het Latijnse woord voor "bos".

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

Er zijn twee Italiaanse namen.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

  1. Ambretta comune. Dit betekent algemene "ambergeur". Waarom deze naam is mij geheel onebekend.
  2. Knauzia arvense. Dit is de Italiaanse benaming voor de gehele wetenschappelijke naam.

De Zweedse naam is Åkervädd. De herkomst van het woord "vädd" is onbekend

Voor de verspreiding van Knautia arvensis in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Rødknapp. Dit betekent "rode knoop". Waarom deze kleur weet ik niet want de kleur van de plant is meestal blauw/paars. Misschien is het wel de tegenhanger van de Blauwe knoop (Succisa pratensis). Deze plant lijkt er een beetje op en is van dezelfde familie (Kaardebolfamilie (Dipsacaceae)).

De Deense naam is Blåhat: Dit betekent "blauwhoed". Deze naam is beter gekozen dan de Zweedse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige plaatsen op matig droge tot meestal vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkhoudende tot vaak kalkrijke grond (zand, leem, mergel, löss en zavel).

Groeiplaats
Bermen, langs holle wegen, grasland (hooiland, weiland en uiterwaarden), rivierdijken, langs spoorwegen (spoorbermen, spoordijken en spoorwegterreinen), struwelen (struweelranden), heggen, bosranden en in de zeeduinen (binnenduinen).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in Zuid-Limburg en vrij zeldzaam in de Hollandse duinen, Zeeuws Vlaanderen, het rivierengebied en sommige aangrenzende gebieden. Elders zeer zeldzaam of niet aanwezig.

Vlaanderen
Vrij algemeen in het Maasgebied, de Dijlevallei en Haspengouw. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Achteruitgegaan, met name in het duingebied.

Wallonië
Vrij algemeen in het Maasgebied en de Ardennen. Elders vrij zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Wereld
Europa en West-Azië. Ook in Noord-Afrika (Atlasgebergte). Ingeburgerd in Noord-Amerika en op enkele andere plaatsen.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Knautia arvensis

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's