Lipandra polysperma

Algemeen

Eerlijk is eerlijk vóór het schrijven van dit artikel wist ik niet eens van het bestaan af van deze Ganzenvoet-soort. Deze plant is in staat om niet op te vallen terwijl hij zeer algemeen is. Dat komt omdat een Ganzenvoet-soort niet spectaculair bloeit en niet van een afstand al indrukwekkend is. Meestal loop je de plant voorbij op zoek naar andere planten. Maar hij bloeit wel degelijk. Je moet het wel van dichtbij bekijken maar het is in Juli tot en bet September.

Er komen minstens 11 soorten Ganzenvoet (Chenopodium) in het wild voor in Nederland:

  • Beursjes ganzenvoet (Oxybasis chenopodioides ) - Zeer zeldzaam
  • Esdoornganzenvoet (Chenopodiastrum hybridum) - Zeldzaam
  • Korrelganzenvoet (Lipandrapolysperma) - Algemeen
  • Liggende ganzenvoet (Dysphaniapumilio) - Vrij zeldzaam
  • Melganzenvoet (Chenopodiumalbum) - Vrij algemeen
  • Muurganzenvoet (Chenopodiastrummurale) - Zeldzaam
  • Rode ganzenvoet (Oxybasis rubra) - Algemeen
  • Stinkende Ganzenvoet (Chenopodium vulvaria) - Zeer zeldzaam
  • Stippelganzenvoet (Chenopodium ficifolium) - Algemeen
  • Welriekende ganzenvoet (Dysphania ambrosioides) - Vrij zeldzaam
  • Zeegroene ganzenvoet (Oxybasis glauca) - Algemeen

Verklaring Wetenschappelijke naam

De officiële wetenschappelijke naam is Lipandra polysperma (L.) S. Fuentes-B., Uotila & Borsch

De betekenis van het woord Lipandra is mij onbekend.

Polysperma is Grieks en komt van Poly dat "veel" betekent en Sperma dat "zaad" betekent. Dit alles verwijst naar het ontbreken van zaaddozen zodat het zaad zichtbaar is en ook het feit dat het verspreid is over de gehele plant.

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit (L.) S. Fuentes-B., Uotila & Borsch

L. staat voor Carl Linnaeus

S. Fuentes-B staat voor Susy Fuentes Bazán (geb. 1977 , La Paz ) is een Boliviaanse botanicus en bioloog . Als lid van het Nationaal Herbarium van Bolivia neemt hij deel aan verschillende studieprojecten gericht op de Boliviaanse tropische flora. Hij ontving een wetenschappelijke opleiding aan het "Nees-Institut für Biodiversität der Pflanzen (Instituut voor Nees Plant Biodiversity)" van de Universiteit van Bonn.

Pertti Johannes Uotila, (geboren in 1944) is botanicus uit Finland.

Thomas Borsch (geboren in 1969) is een botanicus uit Duitsland.

Namen in andere talen

  • English: Many-seeded goosefoot
  • Français: Chénopode à graines nombreuses
  • Deutsch: Vielsamiger Gänsefuß
  • Espanõl: Bledo negro
  • Italiano: Chenopodio polispermo
  • Svenska: Fiskmålla
  • Norsk: Frømelde
  • Dansk: Mangefrøet gåsefod

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Many-seeded goosefoot. Dit betekent "veelzadige Ganzenvoet". Doordat de zaden niet in een zaaddoos zitten lijkt deze Ganzen-voet-soort veel zaden te hebben want ze zijn verspreid over de gehele plant.

De Franse naam is Chénopode à graines nombreuses. Dit betekent "Chenopodium met ontelbare zaden". Chenopodium is het synoniem voor die andere geslachtsnaam, Lipandra. Het is verder gelijk aan de Engelse naam.

De Duitse naam is Vielsamiger Gänsefuß. Dit betekent ook weer"veelzadige Ganzenvoet".

De Spaanse naam is Bledo negro. Dit betekent "zwarte Amarant". Niet om een of andere duistere reden maar gewoon omdat deze plant deel uit maakt van de Amarantenfamilie en omdat het zaad van Korrelganzenvoet eerst rood is en verkleurt naar zwart.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Chenopodio polispermo. Dit is de Italiaanse benaming voor een van de twee wetenschappelijke namen voor deze plant.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is Fiskmålla. Fisk betekent natuurlijk "vis". Dit verwijst naar het oude gebruik van de zaden van deze plant die werden gebruikt als aas bij het vissen. Het woord Målla is waarschijnlijk afgeleid van Möla dat "molen" betekent. De plek waar natuurlijk meel te vinden is, verwijzend naar de witte "meel" laag op de plant. Alhoewel deze naam meer toebehoort aan Melganzenvoet (Chenopodium album). Alle Ganzenvoet-soorten het in Zweden Målla.

De Noorse naam is Frømelde. Dit betekent "zaadmelde". Waarschijnlijk om dezelfde reden als de Engelse naam. Een Melde-soort (Ganzenvoetsoort) waarbij het zaad te zien is.

De Deense naam is Mangefrøet gåsefod. Dit betekent "veelzadige Ganzenvoet", net als in diverse andere talen.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen (pioniervegetaties) op matig vochtige tot vrij natte, voedselrijke, kalkarme, vaak zandige, omgewerkte grond en op drooggevallen plekken. Ook op brakke plaatsen (zand, leem, zavel en lichte klei).

Groeiplaats
Akkers (akkers en akkerranden), moestuinen, bermen (open plaatsen), braakliggende grond, wijngaarden, plantsoenen, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), waterkanten (o.a. drooggevallen oevers van rivieren) en afgravingen.

Verspreiding

Nederland
Algemeen, maar vrij zeldzaam in het noordoosten, het noordelijk zeekleigebied en op de Waddeneilanden.

Vlaanderen
Vrij algemeen. Het meest in de Zand- en Zandleemstreek en de Maasvallei.

Wallonië
Vrij algemeen, maar vrij zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
Europa, behalve in de noordelijkste en westelijkste delen. Oostelijk tot in Midden-Azië. Ingevoerd in Noord-Amerika en Zuid-Afrika.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding

Verspreiding Korrelganzenvoet

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's