Myriophyllum aquaticum

Algemeen

Als Parelvederkruid in het wild is waargenomen is men over het algemeen niet blij. Het mag dan een mooie plant zijn. Parelvederkruid is een invasieve exoot! Op verspreingsatlas.nl staat o.a. het volgende

'De plant is inheems in de subtropische en tropische delen van Zuid-Amerika. Door de handel in vijver-en aquariumplanten is de plant over de hele wereld verspreid. Rond 1880 werd ze voor het eerst waargenomen in zuid Europa. Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw is ook in Nederland sprake van verwildering op enige schaal. Voor die tijd is er slechts sprake van incidentele vondsten. Zo werd ze in 1898 al aangetroffen in de singel naast de Hortus Botanicus in Leiden, alwaar zij in een kas gekweekt werd. Tegenwoordig is Parelvederkruid in alle provincies waargenomen en vooral in Noord-Brabant is de soort plaatselijk algemeen.

Parelvederkruid groeit in zoete, stilstaande of langzaam stromende wateren. Vooral in ondiepe, warme en voedselrijke wateren vertoont de plant zijn grootste groeikracht, waarbij inheemse soorten kunnen worden verdrongen. Meestal groeit de plant in ondiepe oeverzones, maar onder voedselrijke omstandigheden kunnen vrij zwevende (niet wortelende) stengels ook in diepe wateren overleven. Door de grote hoeveelheden gevormde biomassa kan Parelvederkruid de doorstroming van watergangen belemmeren. Sinds 2016 staat de soort op de EU-Unielijst met invasieve exoten. Dit houdt onder meer in dat de soort binnen de EU niet meer mag worden verhandeld en dat lidstaten verplicht zijn om in de natuur aanwezige populaties op te sporen en indien mogelijk te verwijderen. Is verwijdering niet meer mogelijk dan dient de soort dusdanig beheerd te worden dat verdere verspreiding zoveel mogelijk wordt voorkomen'. Een heel verhaal maar wel belangrijk.

Bron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Er zou eventuele verwarring kunnen zijn met Waterviolier (Hottonia palustris) en Lidsteng (Hippuris vulgaris). Dus eerst determineren en dan eventueel actie.

Er komen minstens 6 soorten Vederkruid (Miriophyllum) in het wild voor in Nederland:

  • Aarvederkruid (Myriophyllum spicatum ) - algemeen
  • Kransvederkruid (Myriophyllum verticillatum) - vrij zeldzaam
  • Ongelijkbladig vederkruid (Myriophyllum heterophyllum) - zeldzaam maar invasief
  • Parelvederkruid (Myriophyllum aquaticum) - algemeen maar invasief
  • Rossig vederkruid (Myriophyllum rubricaule) - aangeplant maar niet verwilderd
  • Teer vederkruid (Myriophyllum alterniflorum) - zeldzaam

Parelvederkruid bloeit in Juni en Juli, maar er is geen zaadproductie. De plant verspreid zich vegetatief.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Een wetenschappelijke naam word niet zomaar gegeven. Iedereen (wetenschappers, floristen, liefhebbers etc.) moet tenslotte weten dat het over dezelfde plant gaat. Botanische nomenclatuur is de formele naamgeving van planten. Deze wordt geregeld door de International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (ICN of ICNafp), een wetboek dat de wetenschappelijke namen van algen, schimmels en planten regelt.

Deze heet zo sinds het Internationaal Botanisch Congres in Melbourne in 2011, dat tot de naamswijziging besloot. Tot die tijd heette dit wetboek de International Code of Botanical Nomenclature (ICBN). In 1905 heeft het Internationaal Botanisch Congres van Wenen besloten om de publicatie van de eerste druk van Species plantarum te kiezen als het beginpunt van de moderne nomenclatuur voor planten. Dat betekent dat alle namen van vóór dit werk van Linnaeus niet meetellen, ook als die namen de vorm van een tweedelige naam hebben. Overige informatie staat op deze Wiki-pagina.

De officiële wetenschappelijke naam is Myriophyllum aquaticum (Vell.) Verdc.

Mriophyllum komt van het Griekse Myrios dat "tienduizend" betekent en Phyllon dat "blad".betekent. Beide slaande op de verdeling van de stengelbladen in veel ('10 duizenden') fijne slippen.

Veel planten hebben bij het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam de woorden aqua/aquatica/aquatila/aquaticum  of  palustris/palustre gekregen. Al deze plantensoorten komen dan bij of in water voor. Soms verdraagt de plant brak (zoutig) water, maar er is in ieder geval een (zeer) vochtige bodem nodig. De naam dient ook vaak ook ter onderscheid van andere soorten. Aqua is Latijn en betekent "water". Aquatica is Latijn en betekent "modderige/moerasachtige grond of levend bij/in het water". Aquatila is Latijn en betekent "gebied bij het water". Palustris is Latijn en betekent "moeras (achtig)".

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit Vell. en Verdc.

Vell staat voor José Mariano de Conceição Vellozo (ook wel José Mariano da Conceição Velloso genoemd) ( 14 oktober1742–14 juli1811). Hij was een koloniale Braziliaanse botanicus. Hij publiceerde een belangrijk werk over de Braziliaanse flora, de Florae Fluminensis (1825–27; 1831) Het uitgebreide verhaal hierover is te vinden als je op de link klikt van deze botanicus.

Verdc. staat voor Bernard Verdcourt (20 januari 1925 - 25 oktober 2011). Hij was een Britse botanicus. Hij was gespecialiseerd in de taxonomie van planten uit Oost-Afrika, waaronder varens en bedektzadigen. In 2000 kreeg hij van de Linnean Society of London de Linnean Medal voor zijn bijdragen aan de plantkunde. Hij was corresponderend lid van de American Society of Plant Taxonomists. In 1973 herschreef hij de soort als Myriophyllum aquaticum in het tijdschrift Kew bulletin. Van deze publicatie heb ik helaas geen afbeeldingen kunnen vinden en heb dus geen voorbeeldfoto's.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Namen in andere talen

  • Frysk: Wetterfearkrûd
  • English: Parrot's-feather
  • Français: Myriophylle aquatique/Myriophylle du Brésil
  • Deutsch: Brasilianische Tausendblatt, Papageienfeder
  • Espanõl: Cola de zorro acuática
  • Italiano: Millefoglio acquatico
  • Svenska: Storslinga
  • Norsk: Myriophyllum aquaticum
  • Dansk: Myriophyllum aquaticum

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Parrot's-feather. Dit betekent natuurlijk "papegaaienveer". Een zeer treffende naam. De papegaai zijn in Europa, dus ook in Engeland, altijd een exoot en de plant lijkt op een veer (zie paragraaf Verklaring Nederlandse naam).

Voor de verspreiding van Parelvederkruid in Engeland zie deze kaart

De Franse naam is Myriophylle aquatique of Myriophylle du Brésil. In Frankrijk word de wetenschappelijke naam aangehouden of het eerste gedeelte en dan het woord Brésil dat "Brazilië" betekent (daar komt de plant vandaan, eigenlijk uit heel Zuid-Amerika". 

De Duitse naam is Brasilianische Tausendblatt, Papageienfeder. Dit betekent "Braziliaans duizendblad of Papegaaienveer".

Er is nog geen verspreidingskaart van Parelvederkruid in Duitsland. De soort is waargenomen in de Rijn, Main, Neckar, Lahn en minder vaak in de Eems en Naab.

De Spaanse naam is Cola de zorro acuática. Dit betekent "water vossenstaart". ok een heel treffende naam over het uiterlijk en waar te vinden.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Millefoglio acquatico. Het eerste gedeelte van de naam is het zelfde als die van Duizendblad (Achillea millefolium). Het tweede gedeelte is de Italiaanse benaming voor "water". Parelvederkruid en Duizendblad hebben absoluut niks met elkaar te maken.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is Storslinga. Parelvederkruid is een meerjarige waterplant die, zoals de naam al doet vermoeden, lange lussen vormt. Hij kan zich niet op de normale manier voortplanten met zaden, omdat alle individuen vrouwelijk moeten zijn, maar verspreidt zich door fragmentatie later in het seizoen, dat wil zeggen dat afgebroken delen nieuwe planten vormen.

De eerste waarneming in de Zweedse natuur werd gedaan in een kunstmatig meer in Närke in 2024 (Zweedse Maritieme en Waterautoriteit 2024). De soort wordt in Zweden niet veel gekweekt, maar wordt soms gebruikt als aquariumplant en in tuinvijvers. Als het klimaat warmer wordt, zal het risico op vestiging waarschijnlijk toenemen. De soort kan zich in het wild verspreiden door het legen van aquaria, maar verspreiding door zeevogels is ook mogelijk. Verdere verspreiding in het wild kan plaatsvinden via plantenfragmenten.

Voor de verspreiding van Parelvederkruid in Zweden zie deze kaart.

De Noorse en Deense naam is, Myriophyllum aquaticum. Daar er (nog) geen waarnemingen zijn in deze twee landen word de wetenschappelijke naam aangehouden.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Zie Paragraaf Algemeen.

Verspreiding Parelvederkruid

Verspreiding Parelvederkruid

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's