Potentilla erecta

Algemeen

De Tormentil is samen met Kruipganzerik (Potentilla anglica) de enige van de familie Potentilla (Ganzerikfamilei) die maar 4 kroonblaadjes hebben. Kruipganzerik soms 5. Het enige grote verschil is dat de Kruipganzerik behaarde wortelende stengels heeft. Er zijn trouwens wel 13 soorten Ganzeriken te vinden in Nederland. Tormentil bloeit in Juni, Juli en Augustus.

Er groeien in Nederland dus 13 soorten Ganzerik (Potentilla):

  • Kruipganzerik (Potentilla anglica) - Algemeen
  • Zilverschoon (Potentilla anserina) - Algemeen
  • Viltganzerik (Potentilla argentea) - Algemeen
  • Tormentil (Potentilla erecta) - Algemeen
  • Schijnaardbei (Potentilla indica) - Algemeen
  • Middelste ganzerik (Potentilla intermedia) - Vrijzeldzaam
  • Noorse ganzerik (Potentilla norvegica) - Vrij zeldzaam
  • Wateraardbei (Comarum palustre /Potentilla palustris) - Algemeen
  • Rechte ganzerik (Potentilla recta) - Vrij zeldzaam
  • Vijfvingerkruid (Potentilla reptans) - Algemeen
  • Aardbeiganzerik (Potentilla sterilis) - Zeldzaam
  • Liggende ganzerik (Potentilla supina) - Vrij zeldzaam
  • Voorjaarsganzerik (Potentilla verna)  - Zeldzaam 

Op de website van Flora van Nederland is een Videodeterminatie van deze plant te zien.

Verklaring Wetenschappelijke naam

Potentilla komt van Potens (Latijn) en betekent "krachtig". Dit vanwege de geneeskrachtige werking.

Erecta (Latijn) en betekent "rechtopstaand". Dit slaat op de stengel. De blaadjes lopen juist in horizontale richting.

Namen in andere talen

  • English: Tormentil
  • Français: Potentille tormentille
  • Deutsch: Blutwurz
  • Espanõl:
  • Italiano: Cinquefoglia eretta
  • Svenska: Blodrot
  • Norsk: Tepperot
  • Dansk: Tormentil

verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Tormentil. Dit is de Engelse vertaling voor de volledige Nederlandse naam.

Voor de verspreiding van Potentilla erecta in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Potentille tormentille. Dit is de Franse benaming voor het eerste deel van de Wetenschappelijke naam en de Franse vertaling van de Nederlandse naam.

De Duitse naam is Blutwurtz. Dit betekent "bloedwortel". Dit refereert aan de bloedrode kleurstof die ontstaat wanneer men de wortel van deze plant snijdt. De wortel is voorzien van een traditionele anti-inflammatoire geneesmiddelen. Vandaag de dag wordt het nog steeds geconsumeerd in de vorm van thee, siroop, crème of poeder. Sterker nog, een Duits bedrijf in Beieren gebruikt Blutwurz als het belangrijkste ingrediënt van een kruidenlikeur/bitter.

De Italiaanse naam is Cinquefoglia tormentilla. Dit betekend "vierbladige Tormentil". Het opvallende is dat dit de enige naam is die aangeeft dat dit de enige Potentillasoort is met vier stengelblaadjes (zoals ik al bij Algemeen schreef).  Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. De hier genoemde naam kan ook nog varianten hebben. 

De Zweedse naam is Blodrot. Dit betekent ook "bloedwortel". Deze naam is dus gelijk aan de Duitse naam.

Voor de verspreiding van Potentilla erecta in Zweden zie deze kaart.

De Noorse naam is Tepperot. Dit bedekent "deken/tapijt wortel". Deze naam heeft zijn oorsprong in de oude Noorse "te dekken" , wat "om te stoppen" betekent (eigenlijk de pin in te zetten). Dit verwijst naar gebruik van tormentil als stoppend middel tegen diarree.

De Deense naam is Tormentil. Deze is dus gelijk aan de Nederlandse naam.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen op vrij droge tot natte, zure tot zwak zure, meestal licht humeuze, voedselarme, onbemeste grond (zand, leem en veen).

Groeiplaats
Heide (vooral langs paadjes), grasland (schraal grasland, hellinggrasland, gazons en meentweiden), bermen, zeeduinen (duinvalleien en binnenduinweiland), bossen (langs bospaden), bosranden, kapvlakten, waterkanten (langs greppels en slootkanten), langs spoorwegen (spoorbermen), zandige toppen van krijthellingen en moerassen (ijl rietland en trilveenmoeras).

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in het oosten en midden van het land en in de duinen en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en in laagveengebieden. Elders zeer zeldzaam of ontbrekend.

Vlaanderen
Algemeen in de Kempen. Elders vrij zeldzaam tot zeldzaam.

Wallonië
Algemeen in de Ardennen. Elders vrij zeldzaam tot zeldzaam.

Wereld
In vrijwel heel Europa. Oostelijk tot in Midden-Azië. Ook in Marokko.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Potentilla erecta

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten

Foto's