Sanicula europaea 02


Algemeen

De wetenschappelijke naam voor Heelkruid is Sanicula europaea. Maar het gekke is dat deze geroemde plant uit Europa helemaal niet wordt beschreven. Ik heb in ieder geval niks kunnen vinden dus zo bekend was deze plant uit Europa kennelijk niet. De kans dat iemand hem nu tegen komt is niet meer zo groot. Heelkruid staat bekend als zeldzame soort en staat op de Rode lijst als kwetsbaar. Deze plant is de enige Sanicula soort die in Nederland in het wild voor komt. Heelkruid bloeit in Mei en Juni.

Er komen minstens 20 soorten Schermbloemige in het wild voor in Nederland. Er vallen natuurlijk veel meer planten onder deze familie. Sommige soorten zijn Schermbloemige maar zien er heel anders uit. Sommige zijn echt zeldzaam. Op deze lijst staan alleen de vergelijkbare "witte" schermbloemige: 

Verklaring Wetenschappelijke naam

De officiële wetenschappelijke naam is Sanicula europaea L.

Sanicula komt van Sanare (Latijn) en betekent "genezen". Vroeger werden uit de bladeren en wortels van Heelkruid stoffen gehaald tegen etterende wonden en om bloedstelpende middelen van de maken.

In het bewerkte standaardwerk "Systema naturae", oorspronkelijk van Carl Linnaeus (1707-1778) en verschenen in 1788-1793 worden drie soorten Sanicula beschreven: S. europaea (aanwezig in Europa), S. canadensis (afkomstig uit Noord-Amerika) en S. marilandica (afkomstig uit Maryland - V.S.A.). Met het de soort "europaea" wordt de soort Sanicula onderscheiden van de twee andere soorten.

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit L. Dit staat voor Carl Linnaeus.

Namen in andere talen

  • English: Wood sanicle, European sanicle
  • Français: Sanicle d'Europe
  • Deutsch: Wald-Sanikel
  • Espanõl:
  • Italiano: Erba fragolina
  • Svenska: Sårläka
  • Norsk: Sanikel
  • Dansk: Sanikel

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Wood sanicle. Wood betekent "bos". Deze  plant is voornamelijk te vinden in het Beukenbos. Het woord Sanicle komt van het eerste deel van de wetenschappelijke naam.
  2. European sanicle. Dit is de Engelse benaming voor de volledige wetenschappelijke naam.

Voor de verspreiding van Heelkruid in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Sanicle d'Europe. Dit is de Franse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Wald-Sanikel. Dit is ook weer de Duitse benaming voor de wetenschappelijke naam.

De Spaanse naam is mij onbekend. Er zijn zoveel varianten dat ik de meest gebruikte naam niet ken.

In Spanje kent men minstens vier namen voor elke plant. De algemene volksnaam, de Catalaanse naam (Provincie in Noord+Oost Spanje tegen de Pyreneeën aan), de Gallische naam (provincie in Noord-West-Spanje) en de Baskische naam (provincie in West-Spanje tegen de Pyreneeën aan). Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Italiaanse naam is Erba fragolina. Erba betekent "gras". Fragolina betekent "aardbei". Waarom is mij nog onbekend.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse naam is Sårläka . Dit betekent letterlijk "wondgenezer", maar eigenlijk is het de Zweedse vertaling van het eerste deel van de wetenschappelijke naam.

Voor de verspreiding van Heelkruid in Zweden zie deze kaart.

De Noorse en Deense naam is beide Sanikel dat o.a bij de eerste Engelse naam wordt uitgelegd.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Beschaduwde plaatsen op vochthoudende tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, vaak vrij stikstofrijke, zwak zure tot meestal kalkrijke grond met een goed verterende strooisellaag (leem, zandige klei, schelpkalk, löss, mergel en potklei).

Groeiplaats
Bossen (loofbossen, kalkrijke hellingbossen en langs bospaden) en bosranden.

Verspreiding

Nederland
Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg, zeldzaam in Drenthe, Twente en de Achterhoek en zeer zeldzaam in Midden-Neder land.

Vlaanderen
Vrij zeldzaam in de Leemstreek en de Voerstreek. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam of ontbrekend.

Wallonië
Vrij algemeen in het Maasgebied, Brabant en Lotharingen. Elders ontbrekend of zeer zeldzaam.

Wereld
Europa. Noordelijk tot in Zuid-Scandinavië. Ook in Aziatische en Afrikaanse gebergten.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring.

Verspreiding Sanicula europaea

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten