Stellaria aquatica/Myosoton aquaticum

Algemeen

Als ik zie hoeveel soorten Muur er zijn zal het mij niks verbazen als andere soorten Muur niet worden gezien. Je zou ze allemaal Vogelmuur (Stellaria media) noemen, maar niks is minder waar! Dus zeker hier, bij twijfel, een goede flora raadplegen. Watermuur bloeit in Juni, Juli en Augustus.

Er komen minstens 9 soorten Muur (Stellaria) in het wild voor in Nederland:

  • Bosmuur (Stellaria nemorum) - zeldzaam
  • Duinvogelmuur (Stellaria apetala) - algemeen
  • Heggenvogelmuur (Stellaria neglecta) - zeldzaam
  • Grasmuur (Stellaria graminea) - algemeen
  • Grote muur (Stellaria holostea) - algemeen
  • Moerasmuur (Stellaria alsine) - algemeen
  • Vogelmuur (Stellaria media) - algemeen
  • Watermuur (Stellaria aquatica/Myosoton aquaticum) - algemeen
  • Zeegroene muur (Stellaria palustris) - algemeen

Verklaring wetenschappelijke naam

De officiële wetenschappelijke naam is Stellaria aquatica (L.) Scop.

Stellaria komt van Stella (Latijn) en betekent "ster". Dit omdat de kroonblaadjes van dit plantje als een ster gerangschikt zijn.

Veel planten hebben bij het tweede gedeelte van de wetenschappelijke naam de woorden aquatica/aquatila of  palustris gekregen. Al deze plantensoorten komen dan bij of in water voor. Soms verdraagt de plant brak (zoutig) water, maar er is in ieder geval een (zeer) vochtige bodem nodig. De naam dient ook vaak ook ter onderscheid van andere soorten. Aquatica is Latijn en betekent "modderige/moerasachtige grond of levend bij/in het water". Aquatila is Latijn en betekent "gebied bij het water". Palustris is Latijn en betekent "moeras (achtig)".

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit (L.) Scop.

L. staat voor Carl Linnaeus en Scop. staat voor Giovanni Antonio Scopoli (3 juni 1723 – 8 mei 1788) was een Italiaanse arts en natuuronderzoeker.

Namen in andere talen

  • English: Water Chickweed
  • Français: Stellaire aquatique
  • Deutsch: Wasser-Sternmiere
  • Espanõl: ?
  • Italiano: Centocchio acquatico
  • Svenska: Sprödarv
  • Norsk: Sprøarve
  • Dansk: Kløvkrone

Verklaring Buitenlandse namen

De Engelse naam is Water Chickweed. Dit betekent "water kuikenkruid". Het woord Water wordt uitgelegd bij de verklaring van de Nederlandse naam. Chickweed is een algemene Engelse term die wordt gebruikt voor kruid dat zowel wilde als kooivogels eten.

De Franse naam is Stellaire aquatique. Dit is de Franse benaming van de volledige eerste wetenschappelijke naam.

De Duitse naam is Wasser-miere. Dit is de Duitse benaming van de Nederlandse naam.

De Spaanse naam is mij onbekend. Ik zie ook geen waarnemingen in Spanje.

De Italiaanse naam is Centocchio acquatico. Als je Centochio ontleedt krijg je Centos dat "honderd" betekent en  Occhi dat "oog" betekent, dus "honderd ogen".  Het gekke is dat bijna geen enkele site dit benoemt. Een stukje van dit geslacht bloemen (Stellaria) zou dus lijken alsof 'honderden' ogen je zouden aankijken. Meestal gaat de het verhaal over culinair of medisch gebruik of over het feit dat vogels er dol op zijn (meestal gaat het hier om Stellaria media (vogelmuur)). Aquatico is de Italiaanse benaming van het Latijnse Aquatium en betekent "groeiende bij het water".

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse en Noorse naam is nagenoeg gelijk, Sprödarv/Sprøarve. Dit betekent 

De Deense naam is Kløvkrone. Dit betekent "gespleten kroon". De kroonblaadjes van Watermuur (en elke andere Muur-soort) is zo gespleten dat het lijkt of de plant veel meer kroonblaadjes heeft dan 4.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen (pionier) op natte tot vochtige, voedselrijke, met name stikstofrijke, vaak kalkhoudende grond (leem, klei en laagveen). Het mijdt zilt water.

Groeiplaats
Waterkanten (sloten, kanalen, plassen, vijvers en oeverruigten langs de rivieren), moerassen, grasland (natte plaatsen), uiterwaarden, struwelen, heggen, bossen (moerasbossen en lichtrijke beek- en rivierdalbossen), braakliggende grond en plantsoenen.

Verspreiding

Nederland
Vrij algemeen in het zuiden, het rivierengebied en laagveengebieden, vrij zeldzaam in het oosten en midden en de Hollandse en Zeeuwse duinen en zeer zeldzaam in Zeeland, op de Veluwe en in het noorden.

Vlaanderen
Vrij algemeen, maar zeldzaam in het kustgebied, in grote delen van de Zand- en Zandleemstreek in de Kempen.

Wallonië
Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.

Wereld
Gematigde streken in Europa en Azië. Ingeburgerd in Noord-Amerika.

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Verspreiding Stellaria aquatica/Myosoton aquaticum

Verspreiding Watermuur

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten