Trifolium striatum

 

Algemeen

Et zijn twee redenen waarom je dit plantje voorbij zou lopen. Ten eerste omdat dit een zeer kleine soort klaver is. De bloemetjes zijn amper 5mm groot en komen nauwelijks de kelkbuis uit. Ten tweede omdat het ook een zeldzaam plantje is.

Dat was in 1849 ook zo. Zie deze tekst uit de Flora Batava van dat jaar.

Hij is alleen op kalkhoudende plekken te vinden. Dus dat wordt goed zoeken! Gestreepte klaver bloeit ook nog eens kort, in Mei en Juni.

In 1700 publiceerde de Franse botanicus Joseph Pitton de Tournefort (5 juni 1656 - 28 december 1708) al een 3-delige boekenserie Institutiones Rei Herbariae met daarin een prachtige afbeelding van de bloem (delen) van deze plant.

     

Er komen minstens 16 soorten Klaver (Trifolium) in het wild voor in Nederland:

Het is dan ook niet overbodig om te zeggen dat een goede flora bij deze familie best handig is.

Verklaring wetenschappelijke naam

Een wetenschappelijke naam word niet zomaar gegeven. Iedereen (wetenschappers, floristen, liefhebbers etc.) moet tenslotte weten dat het over dezelfde plant gaat. Botanische nomenclatuur is de formele naamgeving van planten. Deze wordt geregeld door de International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (ICN of ICNafp), een wetboek dat de wetenschappelijke namen van algen, schimmels en planten regelt.

Deze heet zo sinds het Internationaal Botanisch Congres in Melbourne in 2011, dat tot de naamswijziging besloot. Tot die tijd heette dit wetboek de International Code of Botanical Nomenclature (ICBN). In 1905 heeft het Internationaal Botanisch Congres van Wenen besloten om de publicatie van de eerste druk van Species plantarum te kiezen als het beginpunt van de moderne nomenclatuur voor planten. Dat betekent dat alle namen van vóór dit werk van Linnaeus niet meetellen, ook als die namen de vorm van een tweedelige naam hebben. Overige informatie staat op deze Wiki-pagina.

De officiële wetenschappelijke naam is Trifolium striatum L.

Trifolium komt van Tri (Latijn) en betekent "drie", en Folium (Latijn) en betekent "blad". Driebladig dus, zoals bij elke klaversoort

Stratium is Latijn en betekent "voorzien van kanalen/gegroefd/verfrommeld". Dit alles heeft natuurlijk te maken met het uiterlijk van de bloemen.

Meestal staat er achteraan de wetenschappelijke naam een afkorting. Dit is de afkorting van een wetenschapper/botanicus die deze plant deze plant heeft ontdekt/verzameld en tot details heeft beschreven. Soms staat er een tweede afkorting. Dan heeft een andere wetenschapper/botanist de plant nog beter  beschreven en iets gewijzigd. De eerste naam komt dan tussen haakjes te staan. In dit geval is dit L. Dit staat voor Carl Linnaeus. In 1753 beschreef hijTrifolium striatum voor het eerst in de publicatie Species Plantarum.

   

Meer

Zie ook de Nederlandse verklaring

Bevruchting en verspreiding

Eerst een grappig detail. Carl Linnaeus beschreef in zijn publicatie Species Plantarum het plantenrijk verdeeld op basis van het aantal meeldraden stempels in de bloem. Deze publicatie kwam voor het eerst uit in 1753. Pas 20 jaar! later in 1793 beschreef Christian Konrad Sprengel de daadwerkelijke functie van deze meeldraden en het belang hiervan i.c.m. insecten.

De meeste planten worden door insecten bestoven. Maar niet elke plant is geschikt voor elk insect. Hier is over nagedacht! Vingerhoedskruid is bijv. geschikt voor grote bijen e.d. Maar een hommel past nooit in een smalle kelkbuis van bijv. Blauw glidkruid. Elke plant is gebouwd voor bepaalde insecten. Planten met een groot bloem oppervlak zoals bijv. een Klaproos of Madeliefje.

Ook geur is belangrijk voor bestuivers. Denk maar aan de geur van Welriekende nachtorchis. Deze geur lokt Nachtvlinders naar de bloem. Ook Poelruit heeft bijv. een aparte geur die dan weer een specifiek soort bestuiver aan trekt. Sommige planten vinden wij als mensen niet echt prettig ruiken, insecten denken daar anders over. Varkenskers is daar een goed voorbeeld van.

Ook de kleur van de plant is belangrijk. Want wat wij waarnemen ziet een insect anders. Het menselijk oog ziet een deel van het lichtspectrum (tussen de 400 en 750nm) niet wat een insecten-oog wel ziet (tussen de 315 en 400nm). Onderstaande afbeelding geeft dit goed weer.

  

Juist dit stukje is voor bestuivers erg belangrijk. Wat wij zien als een twee egaal gekleurde bloemen die niet zoveel in kleur van elkaar verschillen ziet een insect als twee totaal andere bloemen. De kleuren geel en wit komen bij circa 58% van de inheemse plantensoorten voor.

UV-licht laat soms precies zien waar die lekkere nectar zich in de bloem bevindt middels honingmerken. Dit zijn specifieke vormen in het midden van de bloem, met donkere lijnen, vlekjes op de kroonbladen. Deze vormen worden in dit deel van het lichtspectrum zichtbaar waar wij egaal gekleurde kroonblaadjes zien. Deze honingmerken zijn soms zichtbaar. Kijk maar naar de gele ringen van Vergeet mij nietjes-soorten of de gele vlek in het hart van een Maartsviooltje. Maar het honingmerk van een Zonnebloem wordt pas zichtbaar in UV-licht.

Het volgende verhaal qua Bevruchting & verspreiding geldt voor Gestreepte klaver maar bijna elke andere soort in de familie van de Vlinderbloemigen (leguminoceae). Er zijn dan per soort verschillende soorten bestuivers maar het principe blijft het zelfde. De bloemen van Gestreepte klaver zijn tweeslachtig (hermafrodiet). Of zelfbestuiving daadwerkelijk voorkomt is mij onbekend.

De bloemen zijn hier voor speciaal ontworpen. Deze bloemen worden voornamelijk bezocht door insecten met een lange zuigbuis , zoals honingbijen ( Apis ), hommels ( Bombus ) en sommige vlinders (Lepidoptera). Deze insecten verzamelen nectar en stuifmeel. Wanneer de bezoekende insecten druk uitoefenen op het kroonblad en de vleugels, voornamelijk met hun kop, worden de stempel en de meeldraden uit de kiel gedrukt en tegen de onderkant van de kop van het insect gedrukt. Dit maakt bestuiving mogelijk. Wanneer de druk op het kroonblad wordt losgelaten, keren de stempel en de meeldraden terug naar hun oorspronkelijke positie in de kiel. De stamper is meestal langer dan de meeldraden en licht gebogen. De meeldraden barsten open, zelfs in de knop. Nectar wordt afgescheiden aan de basis van de bloembuis. Onderstaand plaatje laat de opbouw van de bloem goed zien

Vlinderbloemige bloem: 1 = vlag; 2 = zwaarden; 3 = kiel

Nog een verhaaltje van de Duitse Wikipagina; De meeste klaversoorten zijn allogaam, wat betekent dat bestuiving plaatsvindt door kruisbestuiving . De hoogste bevruchtingsgraad wordt bereikt met stuifmeel van een andere plant van dezelfde soort ( xenogamie ). Bij Rode klaver (Trifolium pratense) vindt de bevruchting plaats tussen 18 en 50 uur na de bestuiving, afhankelijk van de temperatuur. Een relatief hoge luchtvochtigheid van 93 tot 98% is essentieel voor een goede stuifmeelproductie. Sommige soorten zijn echter autogaam (zelfbestuivend). In deze gevallen is de kans op succesvolle bevruchting lager. Een paar soorten zijn zelfs cleistogaam , wat betekent dat de bloemen helemaal niet opengaan tijdens de bloei.

{/bootstrappanel

Namen in andere talen

  • Frysk: Streepte klaver
  • English: Knotted clover, soft clover
  • Français: Trèfle strié
  • Deutsch: Streifen-Klee
  • Espanõl: Trébol
  • Italiano: Trifoglio striato
  • Svenska: Strimklöver
  • Norsk:
  • Dansk: Stribet kløver

Verklaring Buitenlandse namen

Er zijn twee Engelse namen:

  1. Knotted Clover. Dit betekent "geknoopte klaver. Dit geknoopte moet volgens mij niet te letterlijk worden genomen. De bloeiwijze van deze plant is een zittende, hoofdjesachtige tros. Doordat de bloemen zich, ongesteeld, bij elkaar bevinden lijken het wel knopen.
  2. Soft clover. De stengel en stengelbladeren van Gestreepte klaver zijn zijdezacht behaard

Voor de verspreiding van Gestreepte klaver in Engeland zie deze kaart.

De Franse naam is Trèfle strié. Dit is de Franse benaming voor de Nederlandse naam.

De Duitse naam is Streifen-Klee. Dit betekent "strepenklaver.

Voor de verspreiding van Gestreepte klaver in Duitsland zie deze kaart.

De Spaanse naam is Trébol. Dit is de algemene naam voor een klaver in Spanje. De specifieke naam is mij nog onbekend. Eigenlijk wel vreemd als je ziet dat daar best veel waarnemingen zijn. Het plantje komt notabene van origine o.a hier vandaan!

De Italiaanse naam is Trifoglio striato. Het is een combinatie van het eerste gedeelte van de wetenschappelijke en de Nederlandse naam.

Er is niet één specifieke Italiaanse naam voor een plant, dit verschilt per regio. Er is een algemene volksnaam en ook nog een variatie of een volledige andere naam in een van de 17 provincies. Ik heb de meest voorkomende algemene naam gebruikt.

De Zweedse, Noorse en Deense naam is nagenoeg gelijk,Strimklöver/Stripekløve/Stribet kløver. Dit betekent "gestreepte klaver.

Voor de verspreiding van Gestreepte klaver in Zweden zie deze kaart.

Ecologie & Verspreiding

Ecologie

Bodem
Zonnige, open plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselrijke, grazige, neutrale tot zwak zure zandgrond (soms op leem en klei).

Groeiplaats
Grasland (schraal grasland, korte, grazige vegetaties, gazons of kort blijvend weiland), glooiingen, zeeduinen (binnenduinweiland), zanddijken, bermen, hoge randen van rivierdalen, kliffen en buitendijkse zandduintjes.

Verspreiding

Nederland
Zeldzaam in de Zeeuwse en Hollandse duinen tot op Texel, zeer zeldzaam in Zeeland, in het rivierengebied, in Noord-Brabant en aan de Friese IJsselmeerkust.

Vlaanderen
Zeldzaam in het kustgebied en zeer zeldzaam in het Maasgebied. Elders nog zeldzamer.

Wallonië
Zeldzaam in de oostelijke Ardennen.

Wereld
Het Middellandse-Zeegebied en Europa. Noordelijk tot in Schotland, Zuid-Zweden en Zuidwest-Rusland. Ingeburgerd in Noord-Amerika, Chili, Australië en Nieuw-Zeeland.

Bron: Wilde-planten.nl / Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Verspreiding Trifolium striatum

Verspreiding Gestreeptre klaver

FLORON Verspreidingsatlas vaatplanten